Childhood Memories in Ramapuram

I was so excited when I heard we were going to Ramapuram for the school holidays. I snuck a small pocket knife and sunglasses into my shorts, planning to scare my grandmother. I imagined myself jumping out and scaring her like a robber.

There was only one bus from Ernakulam to Ramapuram each day, the KMS bus that went to Mundakkayam. My father knew the bald-headed driver and the tall, thin conductor very well. I loved sitting in the front seat, enjoying the view and watching the driver. But the driver spotted the knife and sunglasses in my pocket and told my mother. My plan was ruined.

The bus left from under the Ernakulam South overpass. The journey took about two and a half hours. The driver drove fast, and there were very few stops. The bus stop in Ramapuram was near a large banyan tree in front of the Sree Rama temple. My father would often buy something from the tea shop nearby. Then we would walk about two kilometers to Kondad. My father would carry a big bag with vegetables and other groceries. He started working when he was eighteen, as a clerk in the railway office. Every month, he would give a portion of his salary to my grandmother, who handled the finances.

When I woke up in the morning, my grandmother would give me a piece of ripe mango leaf to brush my teeth. Then, I would split a twig and use it to clean my tongue. We would go to the open field behind the house to wash. I had to fetch water from the well. I didn't like going, so my grandfather dug a pit, placed two logs across it, and covered it with woven palm leaves. Flies would buzz around while I sat there for toilet. Since there was no roof, I had to carry an umbrella when it rained. I would bathe in a pond near Kokkarini kavu. Sometimes, my aunt Sumachithay would come to bathe me. I loved when she bathed me. She would roll small balls of rice for me to eat. She was studying for her post-graduation in chemistry at Maharaja's College. She was very intelligent and could dance and sing old Malayalam film songs.

After my bath, my grandmother would milk the cow, Nandini, and give me fresh milk. She would also keep some butter for me. My grandmother would offer daily prayers to Sree Durga in the southern temple. She believed that the goddess Annapurna resided in the heart of the paddy. She told me a story about a woman who was cursed and died after vomiting blood on the tenth day of entering the temple premises during her menstrual cycle. My grandmother also had many stories about Afan, a man who gets possessed by the goddess. She said that the goddess would speak through him and once promised to give the family a gold coin every day. But they forgot to take it once, and after that, they never received it again. However, the goddess assured them that her blessings would always be with the family.

My grandmother's name was Nangaiyya. She knew Sanskrit and astrology. My grandfather was a priest in a Sastha temple nearby. During the rainy season, we would collect rainwater in a large pot and a copper vessel. It was pleasant to sit inside the house and watch the rain. I would listen to the sound of rain on the palm leaves, the croaking of frogs, and the calls of the osprey. Initially, I was scared of the osprey's cry, but my aunt told me it was just a bird. When my aunt was having her periods, she would sit on a mat and I shouldn't touch her. If I did, she would say I had to go back to the pond and bathe.

For lunch, we sometimes had kanji (rice porridge) and steamed tapioca. After eating, I had to wash my hands, or my grandmother would scold me. My great-grandmother, Nangeli, was over ninety years old. I was fascinated by her shriveled breasts. She always chanted mantras while counting her rudraksha beads. She lived to be ninety-eight years old. She would always complain to my father about her eyesight and hearing. But my grandmother said that she could hear everything, even when she was chanting.

Once, during my tenth-grade vacation, I stayed at the ancestral home. Lekha and Mallika, our neighbors, would come to keep my grandparents company. They were both studying for their pre-degree. I loved going to the temple with them in the evenings. Katri and Yohannan, who were older, would come to help with the work in the fields. My father would give them money when he left.

Later, our ancestral property was sold, and the house was demolished. My great-grandmother, grandmother, grandfather, father, and Afan are all gone now. Only memories remain. And in those memories, they live on.

1. Malayalam (മലയാളം)

രാമപുരത്തെ ഓർമ്മകൾ: മാഞ്ഞുപോയൊരു കാലം

സ്കൂൾ അവധിക്കാലത്ത് ഞങ്ങൾ രാമപുരത്തേക്ക് പോകുന്നുണ്ടെന്നറിഞ്ഞപ്പോൾ എനിക്ക് വലിയ ആവേശമായി. എന്റെ മുത്തശ്ശിയെ പേടിപ്പിക്കാനായി ഞാൻ ഒരു ചെറിയ പോക്കറ്റ് കത്തിയും കൂളിംഗ് ഗ്ലാസും നിക്കറിന്റെ പോക്കറ്റിൽ ഒളിപ്പിച്ചു വെച്ചു. ഒരു കവർച്ചക്കാരനെപ്പോലെ ചാടിവീണ് അവരെ പേടിപ്പിക്കുന്നത് ഞാൻ സ്വപ്നം കണ്ടു.

എറണാകുളത്ത് നിന്ന് രാമപുരത്തേക്ക് ദിവസേന ഒരൊറ്റ ബസ്സേ ഉണ്ടായിരുന്നുള്ളൂ—മുണ്ടക്കയത്തേക്ക് പോകുന്ന കെ.എം.എസ് (KMS) ബസ്സ്. അതിന്റെ കഷണ്ടി തലയുള്ള ഡ്രൈവറെയും മെലിഞ്ഞുയർന്ന കണ്ടക്ടറെയും എന്റെ അച്ഛന് നന്നായി അറിയാമായിരുന്നു. ഡ്രൈവറെയും പുറത്തെ കാഴ്ചകളെയും കണ്ടിരിക്കാൻ മുൻസീറ്റിലിരിക്കാനായിരുന്നു എനിക്കിഷ്ടം. എന്നാൽ ഡ്രൈവർ എന്റെ പോക്കറ്റിലെ കത്തിയും കണ്ണടയും കണ്ട് അമ്മയോട് പറഞ്ഞു കൊടുത്തു. അതോടെ എന്റെ പദ്ധതികളെല്ലാം പൊളിഞ്ഞു.

എറണാകുളം സൗത്ത് മേൽപ്പാലത്തിന്റെ താഴെ നിന്നായിരുന്നു ബസ്സ് പുറപ്പെടുന്നത്. ഏകദേശം രണ്ടര മണിക്കൂർ യാത്രയുണ്ട്. ബസ്സ് നല്ല വേഗതയിലാണ് ഓടിച്ചിരുന്നത്, നിർത്തുന്ന സ്ഥലങ്ങൾ കുറവായിരുന്നു. രാമപുരത്തെ ബസ് സ്റ്റോപ്പ് ശ്രീരാമക്ഷേത്രത്തിന് മുന്നിലുള്ള വലിയൊരു പേരാലിന് അടുത്തായിരുന്നു. അച്ഛൻ അവിടെയുള്ള ചായക്കടയിൽ നിന്ന് എന്തെങ്കിലും വാങ്ങാറുണ്ടായിരുന്നു. അവിടെ നിന്ന് ഞങ്ങൾ ഏകദേശം രണ്ട് കിലോമീറ്റർ നടന്ന് കൊണ്ടാട്ടിലേയ്ക്ക് പോകും. പച്ചക്കറികളും പലചരക്ക് സാധനങ്ങളുമുള്ള ഒരു വലിയ ബാഗ് അച്ഛൻ ചുമക്കുന്നുണ്ടാകും. പതിനെട്ടാം വയസ്സിൽ റെയിൽവേ ഓഫീസിൽ ക്ലാർക്കായി അച്ഛൻ ജോലി തുടങ്ങിയതാണ്. എല്ലാ മാസവും അച്ഛന്റെ ശമ്പളത്തിന്റെ ഒരു ഭാഗം സാമ്പത്തിക കാര്യങ്ങൾ നോക്കിയിരുന്ന മുത്തശ്ശിക്ക് നൽകുകമായിരുന്നു.

രാവിലെ എഴുന്നേറ്റാൽ മുത്തശ്ശി പല്ല് തേക്കാൻ പഴുത്ത മാവിലയുടെ കഷണം തരും. പിന്നെ ഒരു ചെറിയ ഈർക്കിൽ പിളർന്ന് അത് കൊണ്ട് നാക്ക് വൃത്തിയാക്കും. വീടിന് പിന്നിലെ പറമ്പിലായിരുന്നു പ്രാഥമിക കൃത്യങ്ങൾ. കിണറ്റിൽ നിന്ന് വെള്ളം കോരേണ്ടി വരുമായിരുന്നു. എനിക്കത് ഇഷ്ടമില്ലാത്തതുകൊണ്ട് മുത്തശ്ശൻ ഒരു കുഴിയെടുത്ത് അതിന് മുകളിൽ രണ്ട് മരത്തടികൾ വെച്ച് ഓല കൊണ്ട് മറച്ചൊരു ശൗചാലയം ഉണ്ടാക്കിത്തന്നു. അവിടെ ഇരിക്കുമ്പോൾ ഈച്ചകൾ വന്ന് പൊതിയുമായിരുന്നു. മേൽക്കൂര ഇല്ലാത്തതുകൊണ്ട് മഴ പെയ്യുമ്പോൾ കുട പിടിക്കേണ്ടി വരും. കൊക്കരണി കാവിനടുത്തുള്ള കുളത്തിലായിരുന്നു കുളി. ചിലപ്പോൾ എന്റെ ചെറിയമ്മ (സുമാചിറ്റ) എന്നെ കുളിപ്പിക്കാൻ വരും. ചിറ്റ കുളിപ്പിക്കുന്നത് എനിക്ക് വലിയ ഇഷ്ടമായിരുന്നു. ചിറ്റ എനിക്ക് ചോറ് ഉരുളകളാക്കി തരുമായിരുന്നു. മഹാരാജാസ് കോളേജിൽ കെമിസ്ട്രിയിൽ പിജിക്ക് പഠിക്കുകയായിരുന്നു ചിറ്റ. നല്ല ബുദ്ധിയുള്ള ചിറ്റയ്ക്ക് നൃത്തം ചെയ്യാനും പഴയ മലയാളം സിനിമാ പാട്ടുകൾ പാടാനും അറിയാമായിരുന്നു.

കുളി കഴിഞ്ഞാൽ മുത്തശ്ശി നന്ദിനിപ്പശുവിനെ കറന്ന് എനിക്ക് പച്ചപ്പാൽ തരും. കുറച്ച് വെണ്ണയും എനിക്ക് കരുതി വെക്കും. മുത്തശ്ശി തെക്കേ കാവിലെ ശ്രീ ദുർഗ്ഗയ്ക്ക് നിത്യവും പ്രാർത്ഥനകൾ അർപ്പിക്കുമായിരുന്നു. നെല്ലിന്റെ ഹൃദയത്തിൽ അന്നപൂർണ്ണേശ്വരി വസിക്കുന്നു എന്ന് അവർ വിശ്വസിച്ചു. ആർത്തവകാലത്ത് ക്ഷേത്രത്തിൽ പ്രവേശിച്ചതിന് പത്താം ദിവസം രക്തം ഛർദ്ദിച്ച് മരിച്ചുപോയ ഒരു സ്ത്രീയുടെ കഥ മുത്തശ്ശി എനിക്ക് പറഞ്ഞുതന്നിട്ടുണ്ട്. ദേവി ആവേശിക്കുന്ന 'അഫാൻ' എന്ന ഒരാളെക്കുറിച്ചും മുത്തശ്ശിക്ക് ഒരുപാട് കഥകളുണ്ടായിരുന്നു. ദേവി അയാൾിലൂടെ സംസാരിക്കുമെന്നും ഒരിക്കൽ കുടുംബത്തിന് ദിവസവും ഓരോ സ്വർണ്ണനാണയം നൽകാമെന്ന് ദേവി ഉറപ്പു നൽകിയതായും അവർ പറഞ്ഞു. എന്നാൽ ഒരിക്കൽ അത് എടുക്കാൻ മറന്നുപോയെന്നും അതിനുശേഷം അത് ലഭിച്ചിട്ടില്ലെന്നും അവർ പറഞ്ഞു. എങ്കിലും ദേവിയുടെ അനുഗ്രഹം എന്നും കുടുംബത്തോടൊപ്പം ഉണ്ടാകുമെന്ന് ദേവി ഉറപ്പുനൽകിയിരുന്നു.

നങ്ങയ്യ എന്നായിരുന്നു മുത്തശ്ശിയുടെ പേര്. അവർക്ക് സംസ്കൃതവും ജ്യോതിഷവും അറിയാമായിരുന്നു. മുത്തശ്ശൻ അടുത്തുള്ള ശാസ്താ ക്ഷേത്രത്തിലെ ശാന്തിക്കാരനായിരുന്നു. മഴക്കാലത്ത് ഞങ്ങൾ വലിയ പാത്രങ്ങളിലും ചെമ്പ് പാത്രങ്ങളിലും മഴവെള്ളം ശേഖരിക്കുമായിരുന്നു. വീടിനുള്ളിലിരുന്ന് മഴ കാണുന്നത് വലിയ സുഖമായിരുന്നു. ഓലയിൽ വീഴുന്ന മഴത്തുള്ളികളുടെ ശബ്ദവും, തവളകളുടെ കരച്ചിലും, കുളക്കോഴിയുടെ വിളിയും ഞാൻ കേട്ടിരിക്കും. ആദ്യം കുളക്കോഴിയുടെ കരച്ചിൽ കേട്ട് ഞാൻ പേടിച്ചിരുന്നു, എന്നാൽ അതൊരു വെറും പക്ഷിയാണെന്ന് ചിറ്റ പറഞ്ഞുതന്നു. ചിറ്റയ്ക്ക് അശുദ്ധിയുള്ള സമയത്ത് അവർ ഒരു പായയിൽ തനിച്ചിരിക്കും, ഞാൻ ചിറ്റയെ തൊടാൻ പാടില്ലായിരുന്നു. തൊട്ടാൽ ഞാൻ കുളത്തിൽ പോയി കുളിക്കണം എന്ന് ചിറ്റ പറയുമായിരുന്നു.

ഉച്ചഭക്ഷണത്തിന് ചിലപ്പോൾ കഞ്ഞിയും പുഴുങ്ങിയ കപ്പയുമായിരുന്നു. ഭക്ഷണം കഴിഞ്ഞ് കൈ കഴുകിയില്ലെങ്കിൽ മുത്തശ്ശി വഴക്ക് പറയും. എന്റെ വല്യ മുത്തശ്ശി നങ്ങേലിക്ക് തൊണ്ണൂറിലധികം വയസ്സുണ്ടായിരുന്നു. അവരുടെ വറ്റിവരണ്ട സ്തനങ്ങൾ എന്നെ അത്ഭുതപ്പെടുത്തിയിരുന്നു. എപ്പോഴും രുദ്രാക്ഷ മാലയുമായി മന്ത്രങ്ങൾ ജപിച്ചു കൊണ്ടിരിക്കും. തൊണ്ണൂറ്റിയെട്ടാം വയസ്സുവരെ അവർ ജീവിച്ചു. കണ്ണ് കാണുന്നില്ലെന്നും ചെവി കേൾക്കുന്നില്ലെന്നും അവർ എപ്പോഴും അച്ഛനോട് പരാതി പറയുമായിരുന്നു. എന്നാൽ ജപിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുമ്പോഴും അവർക്ക് എല്ലാം കേൾക്കാമെന്ന് മുത്തശ്ശി പറയുമായിരുന്നു.

ഒരിക്കൽ എന്റെ പത്താം ക്ലാസ്സ് അവധിക്കാലത്ത് ഞാൻ തറവാട്ടിൽ താമസിച്ചു. അയൽവാസികളായ ലേഖയും മല്ലികയും മുത്തശ്ശന്റെയും മുത്തശ്ശിയുടെയും കൂട്ടിന് വരാറുണ്ടായിരുന്നു. അവർ പ്രീ-ഡിഗ്രിക്ക് പഠിക്കുകയായിരുന്നു. വൈകുന്നേരങ്ങളിൽ അവരുടെ കൂടെ ക്ഷേത്രത്തിൽ പോകാൻ എനിക്കിഷ്ടമായിരുന്നു. പണിക്ക് സഹായിക്കാൻ പ്രായമുള്ള കാത്രിയും യോഹന്നാനും വരുമായിരുന്നു. പോകുമ്പോൾ അച്ഛൻ അവർക്ക് പണം നൽകുമായിരുന്നു.

പിന്നീട് ഞങ്ങളുടെ തറവാട് സ്വത്ത് വിറ്റു, വീട് പൊളിച്ചുമാറ്റി. വല്യ മുത്തശ്ശിയും, മുത്തശ്ശിയും, മുത്തശ്ശനും, അച്ഛനും, അഫാനും എല്ലാം ഇന്ന് ഓർമ്മകളായി. ആ ഓർമ്മകളിൽ അവർ ഇന്നും ജീവിക്കുന്നു.

2. Tamil (தமிழ்)

ராமபுரம் நினைவுகள்: மறைந்து போன ஒரு காலம்

பள்ளி விடுமுறைக்கு ராமபுரம் செல்கிறோம் என்று கேட்டபோது நான் மிகுந்த உற்சாகமடைந்தேன். என் பாட்டியைப் பயமுறுத்துவதற்காக ஒரு சிறிய பாக்கெட் கத்தியையும், கூலிங் கிளாஸையும் என் டிரவுசர் பாக்கெட்டில் ஒளித்து வைத்தேன். ஒரு கொள்ளைக்காரனைப் போல குதித்து வந்து அவர்களைப் பயமுறுத்துவதாகக் கற்பனை செய்தேன்.

எர்ணாகுளத்திலிருந்து ராமபுரத்திற்கு ஒரு நாளைக்கு ஒரே ஒரு பேருந்துதான் உண்டு—முண்டக்காயத்திற்குச் செல்லும் கே.எம்.எஸ் (KMS) பேருந்து. அதன் வழுக்கைத் தலை டிரைவரையும், ஒல்லியாக உயரமான கண்டக்டரையும் என் தந்தைக்கு நன்றாகத் தெரியும். முன் சீட்டில் அமர்ந்து டிரைவரையும் வெளிக்காட்சிகளையும் ரசிப்பது எனக்கு மிகவும் பிடிக்கும். ஆனால் டிரைவர் என் பாக்கெட்டில் இருந்த கத்தியையும் கண்ணாடியையும் பார்த்துவிட்டு என் அம்மாவிடம் சொல்லிவிட்டார். என் திட்டம் பாழானது.

எர்ணாகுளம் சவுத் மேம்பாலத்திற்கு அடியிலிருந்து பேருந்து புறப்படும். சுமார் இரண்டரை மணி நேரப் பயணம். டிரைவர் வேகமாக ஓட்டுவார், நிறுத்தங்கள் குறைவாக இருக்கும். ராமபுரத்தில் பேருந்து நிறுத்தம் ஸ்ரீராம கோவிலுக்கு முன்னால் இருந்த ஒரு பெரிய ஆலமரத்திற்கு அருகில் இருந்தது. அப்பா அங்குள்ள தேநீர்க்கடையில் ஏதேனும் வாங்குவார். அங்கிருந்து நாங்கள் சுமார் இரண்டு கிலோமீட்டர் நடந்து கொண்டாடுக்கு (Kondad) செல்வோம். அப்பா காய்கறிகள் மற்றும் மளிகைப் பொருட்கள் நிறைந்த ஒரு பெரிய பையைச் சுமந்து வருவார். தனது பதினெட்டாவது வயதிலேயே ரயில்வே அலுவலகத்தில் எழுத்தராக அப்பா வேலைக்குச் சேர்ந்துவிட்டார். ஒவ்வொரு மாதமும் தனது சம்பளத்தின் ஒரு பகுதியை நிதி விவகாரங்களைக் கவனித்து வந்த என் பாட்டியிடம் கொடுப்பார்.

காலையில் எழுந்ததும், பாட்டி பல் துலக்குவதற்காகப் பழுத்த மா இலைத் துண்டைக் கொடுப்பார். பிறகு ஒரு குச்சியைப் பிளந்து அதைக் கொண்டு நாக்கைச் சுத்தம் செய்வேன். வீட்டின் பின்புறம் இருந்த வெட்டவெளியில்தான் காலைக் கடன்களை முடிக்க வேண்டும். கிணற்றிலிருந்து தண்ணீர் எடுக்க வேண்டியிருக்கும். எனக்கு அது பிடிக்காது என்பதால், தாத்தா ஒரு குழியைத் தோண்டி அதன் குறுக்கே இரண்டு மரக்கட்டைகளை வைத்துத் தென்னங்கீற்றால் மறைத்து ஒரு கழிப்பறையை அமைத்துத் தந்தார். அங்கு அமர்ந்திருக்கும்போது ஈக்கள் மொய்க்கும். கூரை இல்லாததால் மழை பெய்யும்போது குடை பிடிக்க வேண்டும். கொக்கரிணி காவு அருகே உள்ள குளத்தில் குளிப்பேன். சில நேரங்களில் என் சிறியம்மா (சுமாசிற்றா) என்னைக் குளிப்பாட்ட வருவார். சிற்றா குளிப்பாட்டுவது எனக்கு மிகவும் பிடிக்கும். அவர் சோற்றை உருண்டைகளாகப் பிடித்துத் தருவார். மகாராஜா கல்லூரியில் வேதியியலில் முதுகலைப் படித்துக் கொண்டிருந்தார். மிக புத்திசாலியான அவர், நடனமாடுவார் மற்றும் பழைய மலையாளத் திரைப்படப் பாடல்களைப் பாடுவார்.

குளித்து முடித்ததும் பாட்டி நந்தினிப் பசுவிடமிருந்து பால் கறந்து எனக்குப் புதிய பால் கொடுப்பார். எனக்காகச் சிறிது வெண்ணெயையும் வைத்திருப்பார். பாட்டி தினமும் தெற்கு கோவிலில் உள்ள ஸ்ரீ துர்க்கையை வழிபடுவார். நெல்லின் இதயத்தில் அன்னபூரணி வசிப்பதாக அவர் நம்பினார். மாதவிடாய் காலங்களில் கோவில் வளாகத்திற்குள் நுழைந்த பத்தாவது நாளில் ரத்தம் கக்கி இறந்த ஒரு பெண்ணின் கதையை அவர் எனக்குச் சொன்னார். தேவி ஆவேசம் வரும் 'அஃபான்' என்ற மனிதரைப் பற்றியும் பல கதைகளைச் சொன்னார். தேவி அவர் மூலம் பேசுவார் என்றும், ஒருமுறை அந்த குடும்பத்திற்கு தினமும் ஒரு தங்க நாணயம் தருவதாகத் தேவி வாக்குறுதி அளித்ததாகவும் அவர் கூறினார். ஆனால் ஒருமுறை அதை எடுக்க மறந்துவிட்டதாகவும், அதன் பிறகு அது கிடைக்கவில்லை என்றும் கூறினார். இருப்பினும், தேவியின் ஆசீர்வாதம் எப்போதும் குடும்பத்தோடு இருக்கும் என்று தேவி உறுதியளித்திருந்தார்.

பாட்டியின் பெயர் நங்கையா. அவருக்குச் சமஸ்கிருதமும் ஜோதிடமும் தெரியும். தாத்தா அருகில் உள்ள சாஸ்தா கோவிலில் அர்ச்சகராக இருந்தார். மழைக்காலத்தில் பெரிய பாத்திரங்களிலும் செம்புப் பாத்திரங்களிலும் மழைநீரைச் சேமிப்போம். வீட்டிற்குள் அமர்ந்து மழையைப் பார்ப்பது சுகமாக இருக்கும். தென்னங்கீற்றில் விழும் மழையின் சத்தம், தவளைகளின் கத்தல், மீன் கொத்திப் பறவையின் ஒலி ஆகியவற்றைக் கேட்டுக்கொண்டிருப்பேன். முதலில் மீன் கொத்தியின் ஒலியைக் கேட்டுப் பயந்தேன், ஆனால் அது ஒரு பறவைதான் என்று என் சிறியம்மா கூறினார். சிற்றாவுக்குத் தீட்டு ஏற்படும் நாட்களில் அவர் ஒரு பாயில் தனியாக அமர்வார், நான் அவரைத் தொடக்கூடாது. தொட்டுவிட்டால் மீண்டும் குளத்திற்குச் சென்று குளிக்க வேண்டும் என்று அவர் கூறுவார்.

மதிய உணவிற்குச் சில நேரங்களில் கஞ்சியும் அவித்த மரவள்ளிக்கிழங்கும் இருக்கும். சாப்பிட்ட பிறகு கைகளைக் கழுவாவிட்டால் பாட்டி திட்டுவார். என் கொள்ளுப்பாட்டி நங்கேலிக்குத் தொண்ணூறு வயதிற்கு மேல் இருக்கும். அவரது சுருங்கிய மார்பகங்கள் எனக்கு ஆச்சரியமாக இருக்கும். அவர் எப்போதும் ருத்ராட்ச மாலையை உருட்டிக்கொண்டு மந்திரங்களைச் சொல்லிக்கொண்டிருப்பார். அவர் தொண்ணூற்று எட்டு வயது வரை வாழ்ந்தார். தனது கண்பார்வை மற்றும் கேட்கும் திறன் பற்றி அப்பாவிடம் புகார் சொல்லிக்கொண்டே இருப்பார். ஆனால் அவர் மந்திரம் சொல்லிக்கொண்டிருக்கும்போது கூட அவருக்கு எல்லாம் கேட்கும் என்று என் பாட்டி கூறுவார்.

ஒருமுறை என் பத்தாம் வகுப்பு விடுமுறையின் போது நான் பூர்வீக வீட்டில் தங்கினேன். அண்டை வீட்டாரான லேகாவும் மல்லிகாவும் தாத்தா பாட்டிக்குத் துணையாக வருவார்கள். அவர்கள் இருவரும் ப்ரீ-டிகிரி படித்துக் கொண்டிருந்தார்கள். மாலையில் அவர்களுடன் கோவிலுக்குச் செல்வது எனக்குப் பிடிக்கும். வயதான கத்ரி மற்றும் யோகன்னான் வயல் வேலைகளுக்கு உதவி செய்ய வருவார்கள். அப்பா செல்லும்போது அவர்களுக்குப் பணம் கொடுப்பார்.

பின்னர் எங்கள் பூர்வீகச் சொத்து விற்கப்பட்டது, வீடு இடிக்கப்பட்டது. கொள்ளுப்பாட்டி, பாட்டி, தாத்தா, அப்பா மற்றும் அஃபான் அனைவரும் இன்று மறைந்துவிட்டனர். நினைவுகள் மட்டுமே மிஞ்சியுள்ளன. அந்த நினைவுகளில் அவர்கள் இன்றும் வாழ்கிறார்கள்.

3. Kannada (ಕನ್ನಡ)

ರಾಮಪುರದ ನೆನಪುಗಳು: ಮಾಯವಾದ ಒಂದು ಕಾಲ

ಶಾಲಾ ರಜೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಾವು ರಾಮಪುರಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದೇವೆ ಎಂದು ಕೇಳಿದಾಗ ನನಗೆ ತುಂಬಾ ರೋಮಾಂಚನವಾಯಿತು. ನನ್ನ ಅಜ್ಜಿಯನ್ನು ಹೆದರಿಸಲು ನಾನು ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಪಾಕೆಟ್ ಚಾಕು ಮತ್ತು ಕೂಲಿಂಗ್ ಗ್ಲಾಸ್ ಅನ್ನು ನನ್ನ ಶಾರ್ಟ್ಸ್ ಪಾಕೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಚ್ಚಿಟ್ಟಿದ್ದೆ. ಒಬ್ಬ ದರೋಡೆಕೋರನಂತೆ ಅಜ್ಜಿಯ ಮೇಲೆ ಜಿಗಿದು ಅವರನ್ನು ಹೆದರಿಸುವುದನ್ನು ನಾನು ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದೆ.

ಎರ್ನಾಕುಲಂನಿಂದ ರಾಮಪುರಕ್ಕೆ ದಿನಕ್ಕೆ ಒಂದೇ ಒಂದು ಬಸ್ ಇತ್ತು—ಮುಂಡಕ್ಕಾಯಂಗೆ ಹೋಗುವ ಕೆ.ಎಂ.ಎಸ್ (KMS) ಬಸ್. ಅದರ ಬೋಳು ತಲೆಯ ಡ್ರೈವರ್ ಮತ್ತು ಎತ್ತರವಾದ, ತೆಳ್ಳಗಿನ ಕಂಡಕ್ಟರ್ ನನ್ನ ತಂದೆಗೆ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಪರಿಚಯವಿದ್ದರು. ಮುಂಭಾಗದ ಸೀಟಿನಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ಹೊರಗಿನ ನೋಟಗಳನ್ನು ನೋಡುವುದು ನನಗೆ ತುಂಬಾ ಇಷ್ಟವಿತ್ತು. ಆದರೆ ಡ್ರೈವರ್ ನನ್ನ ಪಾಕೆಟ್‌ನಲ್ಲಿದ್ದ ಚಾಕು ಮತ್ತು ಕನ್ನಡಕವನ್ನು ಕಂಡು ನನ್ನ ತಾಯಿಗೆ ಹೇಳಿಬಿಟ್ಟರು. ನನ್ನ ಯೋಜನೆಯೆಲ್ಲ ಹಾಳಾಯಿತು.

ಎರ್ನಾಕುಲಂ ಸೌತ್ ಮೇಲ್ಸೇತುವೆಯ ಕೆಳಗಿನಿಂದ ಬಸ್ ಹೊರಡುತ್ತಿತ್ತು. ಸುಮಾರು ಎರಡೂವರೆ ಗಂಟೆಗಳ ಪ್ರಯಾಣ. ಡ್ರೈವರ್ ತುಂಬಾ ವೇಗವಾಗಿ ಬಸ್ ಓಡಿಸುತ್ತಿದ್ದರು, ನಿಲುಗಡೆಗಳು ಕಡಿಮೆ ಇರುತ್ತಿದ್ದವು. ರಾಮಪುರದಲ್ಲಿ ಬಸ್ ನಿಲ್ದಾಣವು ಶ್ರೀರಾಮ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿದ್ದ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಆಲದ ಮರದ ಹತ್ತಿರವಿತ್ತು. ಅಪ್ಪ ಅಲ್ಲಿನ ಚಹಾ ಅಂಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಏನಾದರೂ ತಿನ್ನಲು ಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಅಲ್ಲಿಂದ ನಾವು ಸುಮಾರು ಎರಡು ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ನಡೆದು ಕೊಂಡಾಡ್‌ಗೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದೆವು. ಅಪ್ಪ ತರಕಾರಿ ಮತ್ತು ದಿನಸಿ ತುಂಬಿದ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಚೀಲವನ್ನು ಹೊತ್ತುಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಿದ್ದರು. ಹದಿನೆಂಟನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿಯೇ ರೈಲ್ವೆ ಕಚೇರಿಯಲ್ಲಿ ಕ್ಲರ್ಕ್ ಆಗಿ ಅಪ್ಪ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ್ದರು. ಪ್ರತಿ ತಿಂಗಳು ತಮ್ಮ ಸಂಬಳದ ಒಂದು ಭಾಗವನ್ನು ಹಣಕಾಸಿನ ವ್ಯವಹಾರ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದ ನನ್ನ ಅಜ್ಜಿಗೆ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು.

ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಎದ್ದಾಗ, ಅಜ್ಜಿ ಹಲ್ಲುಜ್ಜಲು ಪಕ್ವವಾದ ಮಾವಿನ ಎಲೆಯ ತುಂಡನ್ನು ಕೊಡುತ್ತಿದ್ದರು. ನಂತರ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಕಡ್ಡಿಯಿಂದ ನಾಲಿಗೆಯನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸುತ್ತಿದ್ದೆ. ಮನೆಯ ಹಿತ್ತಲಿನ ಬಯಲು ಪ್ರದೇಶವೇ ಶೌಚಾಲಯವಾಗಿತ್ತು. ಬಾವಿಯಿಂದ ನೀರು ಸೇದಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ನನಗೆ ಅದು ಇಷ್ಟವಿರಲಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ, ಅಜ್ಜ ಒಂದು ಹಳ್ಳ ತೋಡಿ ಅದರ ಮೇಲೆ ಎರಡು ಮರದ ದಿಮ್ಮಿಗಳನ್ನು ಇಟ್ಟು ತಾಳೆ ಎಲೆಗಳಿಂದ ಮರೆಮಾಡಿ ಒಂದು ಶೌಚಾಲಯ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದರು. ಅಲ್ಲಿ ಕುಳಿತಾಗ ನೊಣಗಳು ಸುತ್ತಲೂ ಹಾರುತ್ತಿದ್ದವು. ಮೇಲ್ಛಾವಣಿ ಇಲ್ಲದ ಕಾರಣ ಮಳೆ ಬಂದಾಗ ಛತ್ರಿ ಹಿಡಿಯಬೇಕಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಕೊಕ್ಕರಿಣಿ ಕಾವಿನ ಹತ್ತಿರವಿದ್ದ ಕೆರೆಯಲ್ಲಿ ನಾನು ಸ್ನಾನ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೆ. ಕೆಲವು ಬಾರಿ ನನ್ನ ಚಿಕ್ಕಮ್ಮ (ಸುಮಾಚಿತ್ತ) ನನ್ನನ್ನು ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿಸಲು ಬರುತ್ತಿದ್ದರು. ಚಿತ್ತ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿಸುವುದು ನನಗೆ ತುಂಬಾ ಇಷ್ಟವಿತ್ತು. ಅವರು ನನಗಾಗಿ ಅನ್ನದ ಸಣ್ಣ ಉಂಡೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ ಕೊಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಮಹಾರಾಜ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಕೆಮಿಸ್ಟ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿ ಓದುತ್ತಿದ್ದರು. ತುಂಬಾ ಬುದ್ಧಿವಂತೆಯಾಗಿದ್ದ ಅವರು, ನೃತ್ಯ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಹಳೆಯ ಮಲಯಾಳಂ ಚಲನಚಿತ್ರ ಗೀತೆಗಳನ್ನು ಹಾಡುತ್ತಿದ್ದರು.

ಸ್ನಾನ ಮುಗಿದ ನಂತರ ಅಜ್ಜಿ ನಂದಿನಿ ಹಸುವಿನ ಹಾಲು ಕರೆದು ನನಗೆ ತಾಜಾ ಹಾಲು ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು. ನನಗಾಗಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಬೆಣ್ಣೆಯನ್ನು ಕೂಡ ಎತ್ತಿಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಅಜ್ಜಿ ಪ್ರತಿದಿನ ದಕ್ಷಿಣದ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ದುರ್ಗೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಭತ್ತದ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಅನ್ನಪೂರ್ಣೇಶ್ವರಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾಳೆ ಎಂದು ಅವರು ನಂಬಿದ್ದರು. ಮುಟ್ಟಿನ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಆವರಣಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ ಹತ್ತನೇ ದಿನಕ್ಕೆ ರಕ್ತ ವಾಂತಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಮೃತಪಟ್ಟ ಮಹಿಳೆಯ ಕಥೆಯನ್ನು ಅಜ್ಜಿ ನನಗೆ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದರು. ದೇವಿಯ ಆವೇಶ ಬರುತ್ತಿದ್ದ 'ಅಫಾನ್' ಎಂಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಬಗ್ಗೆಯೂ ಅನೇಕ ಕಥೆಗಳಿದ್ದವು. ದೇವಿ ಅವರ ಮೂಲಕ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾಳೆ ಎಂದು ಮತ್ತು ಒಂದು ಬಾರಿ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿದಿನ ಒಂದು ಚಿನ್ನದ ನಾಣ್ಯ ನೀಡುವ ವಾಗ್ದಾನ ಮಾಡಿದ್ದಳೆಂದು ಅವರು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಒಂದು ಬಾರಿ ಅದನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಮರೆತಿದ್ದರಿಂದ, ಅದರ ನಂತರ ಅದು ಸಿಗಲೇ ಇಲ್ಲವಂತೆ. ಆದರೂ, ದೇವಿಯ ಆಶೀರ್ವಾದ ಯಾವಾಗಲೂ ಕುಟುಂಬದೊಂದಿಗೆ ಇರುತ್ತದೆ ಎಂದು ದೇವಿ ಭರವಸೆ ನೀಡಿದ್ದಳು.

ಅಜ್ಜಿಯ ಹೆಸರು ನಂಗಯ್ಯ. ಅವರಿಗೆ ಸಂಸ್ಕೃತ ಮತ್ತು ಜ್ಯೋತಿಷ್ಯ ತಿಳಿಯುತ್ತಿತ್ತು. ಅಜ್ಜ ಹತ್ತಿರದ ಶಾಸ್ತಾ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಅರ್ಚಕರಾಗಿದ್ದರು. ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ನಾವು ದೊಡ್ಡ ಪಾತ್ರೆಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ತಾಮ್ರದ ಪಾತ್ರೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಳೆನೀರನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುತ್ತಿದ್ದೆವು. ಮನೆಯ ಒಳಗಡೆ ಕುಳಿತು ಮಳೆ ನೋಡುವುದೇ ಒಂದು ಸುಖ. ತಾಳೆ ಎಲೆಗಳ ಮೇಲೆ ಬೀಳುವ ಮಳೆಯ ಶಬ್ದ, ಕಪ್ಪೆಗಳ ಕೂಗು ಮತ್ತು ಹಕ್ಕಿಗಳ ದನಿಯನ್ನು ಆಲಿಸುತ್ತಿದ್ದೆ. ಮೊದಲು ಹಕ್ಕಿಯ ಕೂಗು ಕೇಳಿ ಹೆದರುತ್ತಿದ್ದೆ, ಆದರೆ ಅದು ಕೇವಲ ಒಂದು ಹಕ್ಕಿ ಎಂದು ಚಿಕ್ಕಮ್ಮ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಚಿಕ್ಕಮ್ಮ ಮುಟ್ಟಾದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಚಾಪೆಯ ಮೇಲೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು, ನಾನು ಅವರನ್ನು ಮುಟ್ಟುವಂತಿರಲಿಲ್ಲ. ಮುಟ್ಟಿದರೆ ಮರಳಿ ಕೆರೆಗೆ ಹೋಗಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಬೇಕು ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದರು.

ಮಧ್ಯಾಹ್ನದ ಊಟಕ್ಕೆ ಕೆಲವು ಬಾರಿ ಗಂಜಿ ಮತ್ತು ಬೇಯಿಸಿದ ಗೆಣಸು ಇರುತ್ತಿತ್ತು. ಊಟವಾದ ಮೇಲೆ ಕೈ ತೊಳೆಯದಿದ್ದರೆ ಅಜ್ಜಿ ಬೈಯುತ್ತಿದ್ದರು. ನನ್ನ ಮುತ್ತಜ್ಜಿ ನಂಗೇಲಿಗೆ ತೊಂಬತ್ತಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ವಯಸ್ಸಾಗಿತ್ತು. ಅವರ ಸುಕ್ಕುಗಟ್ಟಿದ ಸ್ತನಗಳು ನನಗೆ ಆಶ್ಚರ್ಯವನ್ನುಂಟು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದವು. ಅವರು ಯಾವಾಗಲೂ ರುದ್ರಾಕ್ಷಿ ಮಾಲೆ ಹಿಡಿದು ಮಂತ್ರಗಳನ್ನು ಜಪಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರು ತೊಂಬತ್ತೆಂಟು ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಬದುಕಿದ್ದರು. ತಮ್ಮ ದೃಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ಕೇಳುವ ಶಕ್ತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಯಾವಾಗಲೂ ಅಪ್ಪನ ಬಳಿ ದೂರುತ್ತಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಅವರು ಮಂತ್ರ ಜಪಿಸುವಾಗಲೂ ಅವರಿಗೆ ಎಲ್ಲವೂ ಕೇಳಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅಜ್ಜಿ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದರು.

ಒಮ್ಮೆ ನನ್ನ ಹತ್ತನೇ ತರಗತಿಯ ರಜೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಾನು ತರವಾಡು ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿದ್ದೆ. ನೆರೆಯವರಾದ ಲೇಖಾ ಮತ್ತು ಮಲ್ಲಿಕಾ ಅಜ್ಜ-ಅಜ್ಜಿಗೆ ಜೊತೆ ನೀಡಲು ಬರುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರಿಬ್ಬರೂ ಪ್ರೀ-ಡಿಗ್ರಿ ಓದುತ್ತಿದ್ದರು. ಸಂಜೆ ಅವರ ಜೊತೆ ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಹೋಗುವುದು ನನಗೆ ಇಷ್ಟವಿತ್ತು. ವಯಸ್ಸಾದ ಕತ್ರಿ ಮತ್ತು ಯೋಹನ್ನಾನ್ ಗದ್ದೆಯ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಲು ಬರುತ್ತಿದ್ದರು. ಅಪ್ಪ ಅಲ್ಲಿಂದ ಹೊರಡುವಾಗ ಅವರಿಗೆ ಹಣ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು.

ನಂತರ ನಮ್ಮ ತರವಾಡು ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲಾಯಿತು, ಮನೆಯನ್ನು ಕೆಡವಲಾಯಿತು. ಮುತ್ತಜ್ಜಿ, ಅಜ್ಜಿ, ಅಜ್ಜ, ಅಪ್ಪ ಮತ್ತು ಅಫಾನ್ ಎಲ್ಲರೂ ಇಂದು ನೆನಪಾಗಿ ಉಳಿದಿದ್ದಾರೆ. ಆ ನೆನಪುಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ಇಂದಿಗೂ ಜೀವಂತವಾಗಿದ್ದಾರೆ.

4. Telugu (తెలుగు)

రామపురం జ్ఞాపకాలు: మరుగున పడిన ఒక కాలం

స్కూలు సెలవులకు మేము రామపురం వెళ్తున్నామని తెలిసి నేను చాలా ఉత్సాహపడ్డాను. మా అమ్మమ్మను భయపెట్టాలని ఒక చిన్న పాకెట్ కత్తిని, కూలింగ్ గ్లాసును నా నిక్కరు జేబులో దాచుకున్నాను. ఒక దొంగలా ఆమె మీదకు దూకి భయపెట్టాలని ఊహించుకున్నాను.

ఎర్నాకుళం నుండి రామపురానికి రోజుకు ఒకే ఒక బస్సు ఉండేది—ముండక్కాయం వెళ్లే KMS బస్సు. దాని గుండు తల డ్రైవర్, సన్నగా పొడవుగా ఉండే కండక్టర్ మా నాన్నకు బాగా తెలుసు. నాకు ముందు సీట్లో కూర్చుని డ్రైవర్‌ను, బయట దృశ్యాలను చూడటం చాలా ఇష్టం. కానీ డ్రైవర్ నా జేబులో ఉన్న కత్తిని, కళ్లద్దాలను చూసి మా అమ్మకు చెప్పేశాడు. నా ప్లాన్ అంతా పాడైపోయింది.

ఎర్నాకుళం సౌత్ ఓవర్ బ్రిడ్జ్ కింద నుండి బస్సు బయలుదేరేది. సుమారు రెండున్నర గంటల ప్రయాణం. డ్రైవర్ చాలా వేగంగా నడిపేవాడు, స్టాపులు చాలా తక్కువగా ఉండేవి. రామపురంలో బస్సు స్టాపు శ్రీరామ దేవాలయం ముందున్న ఒక పెద్ద మర్రిచెట్టు దగ్గర ఉండేది. నాన్న అక్కడ ఉన్న టీ కొట్టులో ఏదో ఒకటి కొనేవారు. అక్కడి నుండి మేము సుమారు రెండు కిలోమీటర్లు నడిచి కొండాడు (Kondad) వెళ్లేవాళ్లం. నాన్న కూరగాయలు, కిరాణా సామాను ఉన్న ఒక పెద్ద బ్యాగును మోసేవారు. పద్దెనిమిదేళ్ల వయసులోనే నాన్న రైల్వే ఆఫీసులో క్లర్కుగా ఉద్యోగంలో చేరారు. ప్రతి నెలా తన జీతంలో కొంత భాగాన్ని ఆర్థిక వ్యవహారాలు చూసే మా అమ్మమ్మకు ఇచ్చేవారు.

ఉదయం నిద్రలేవగానే, అమ్మమ్మ పళ్లు తోముకోవడానికి పండిన మామిడి ఆకు ముక్కను ఇచ్చేది. తర్వాత ఒక చిన్న పుల్లను చీల్చి దానితో నాలుక గీసుకునేవాడిని. ఇంటి వెనుక ఉన్న ఖాళీ ప్రదేశంలో కాలకృత్యాలు తీర్చుకోవాలి. బావి నుండి నీళ్లు తోడాల్సి వచ్చేది. నాకు అది ఇష్టం ఉండేది కాదు కాబట్టి, తాతయ్య ఒక గుంత తవ్వి దానిపై రెండు మొద్దులు వేసి తాటాకులతో చాటు కట్టి ఒక మరుగుదొడ్డిని ఏర్పాటు చేశారు. అక్కడ కూర్చున్నప్పుడు ఈగలు ముసిరేవి. పైన పైకప్పు లేకపోవడం వల్ల వర్షం పడినప్పుడు గొడుగు పట్టుకోవాల్సి వచ్చేది. కొక్కరిణి కావు దగ్గర ఉన్న చెరువులో స్నానం చేసేవాడిని. కొన్నిసార్లు మా చిన్నమ్మ (సుమాచిత్ర) నన్ను స్నానం చేయించడానికి వచ్చేది. చిన్నమ్మ స్నానం చేయించడం నాకు చాలా ఇష్టం. ఆమె నాకు అన్నం ముద్దలు చేసి పెట్టేది. మహారాజా కాలేజీలో కెమిస్ట్రీలో పీజీ చదువుతుండేది. చాలా తెలివైన చిన్నమ్మ డాన్సు చేసేది మరియు పాత మలయాళ సినిమా పాటలు పాడేది.

స్నానం పూర్తయ్యాక అమ్మమ్మ నందిని ఆవు పాలు పితికి నాకు తాజా పాలు ఇచ్చేది. నా కోసం కొంచెం వెన్న కూడా దాచేది. అమ్మమ్మ ప్రతిరోజూ దక్షిణాన ఉన్న గుడిలో శ్రీ దుర్గమ్మను ప్రార్థించేది. వరి ధాన్యం మధ్యలో అన్నపూర్ణేశ్వరి నివసిస్తుందని ఆమె నమ్మేది. నెలసరి సమయంలో గుడి ఆవరణలోకి ప్రవేశించిన పది రోజులకే రక్తం కక్కుకుని చనిపోయిన ఒక స్త్రీ కథను అమ్మమ్మ నాకు చెప్పేది. అమ్మవారు పూనే 'అఫాన్' అనే వ్యక్తి గురించి కూడా చాలా కథలు చెప్పేది. అమ్మవారు అతని ద్వారా మాట్లాడుతుందని, ఒకసారి ఆ కుటుంబానికి ప్రతిరోజూ ఒక బంగారు నాణెం ఇస్తానని మాట ఇచ్చిందని ఆమె చెప్పింది. కానీ ఒకసారి అది తీసుకోవడం మర్చిపోవడంతో, ఆ తర్వాత అది ఎప్పుడూ రాలేదట. అయినప్పటికీ, అమ్మవారి ఆశీస్సులు ఎప్పుడూ కుటుంబంతో ఉంటాయని అమ్మవారు భరోసా ఇచ్చారు.

అమ్మమ్మ పేరు నంగయ్య. ఆమెకు సంస్కృతం, జ్యోతిష్యం తెలుసు. తాతయ్య దగ్గరలోని శాస్తా గుడిలో అర్చకులుగా ఉండేవారు. వర్షాకాలంలో మేము పెద్ద గిన్నెల్లో, రాగి పాత్రల్లో వాన నీటిని నిల్వ చేసేవాళ్లం. ఇంట్లో కూర్చుని వానను చూడటం చాలా బాగుండేది. తాటాకులపై పడే వాన చినుకుల శబ్దం, కప్పల బెకబెకలు, పక్షుల అరుపులను వింటూ ఉండేవాడిని. మొదట పక్షి అరుపు విని భయపడేవాడిని, కానీ అది ఒక పక్షి మాత్రమే అని చిన్నమ్మ చెప్పేది. చిన్నమ్మకు నెలసరి సమయంలో ఆమె ఒక చాప మీద విడిగా కూర్చునేది, నేను ఆమెను తాకకూడదు. ఒకవేళ తాకితే మళ్లీ చెరువుకు వెళ్లి స్నానం చేయాలని ఆమె చెప్పేది.

మధ్యాహ్న భోజనానికి కొన్నిసార్లు గంజి, ఉడకబెట్టిన కర్రపెండలం ఉండేది. భోజనం అయ్యాక చేతులు కడుక్కోకపోతే అమ్మమ్మ తిట్టేది. నా ముత్తమ్మ నంగేలికి తొంభై ఏళ్ల కంటే ఎక్కువ వయసు ఉండేది. ఆమె ముడతలు పడిన రొమ్ములు నన్ను ఆశ్చర్యపరిచేవి. ఆమె ఎప్పుడూ రుద్రాక్ష మాల తిప్పుతూ మంత్రాలు చదువుతూ ఉండేది. ఆమె తొంభై ఎనిమిదేళ్ల వరకు జీవించింది. తన కంటి చూపు, వినికిడి గురించి ఎప్పుడూ నాన్నతో ఫిర్యాదు చేసేది. కానీ ఆమె మంత్రం చదువుతున్నప్పుడు కూడా ఆమెకు అంతా వినిపిస్తుందని అమ్మమ్మ అనేది.

ఒకసారి నా పదో తరగతి సెలవుల్లో నేను తాతయ్య వాళ్లింట్లో ఉన్నాను. పొరుగున ఉన్న లేఖ, మల్లిక తాతయ్య అమ్మమ్మలకు తోడుగా ఉండటానికి వచ్చేవారు. వాళ్లిద్దరూ ప్రీ-డిగ్రీ చదువుతున్నారు. సాయంత్రం వాళ్లతో గుడికి వెళ్లడం నాకు ఇష్టం ఉండేది. వయసు మళ్లిన కత్రి, యోహన్నాన్ పొలం పనుల్లో సహాయం చేయడానికి వచ్చేవారు. వెళ్లేటప్పుడు నాన్న వాళ్లకు డబ్బులు ఇచ్చేవారు.

తర్వాత మా పాత ఆస్తి అమ్ముడైంది, ఇల్లు కూల్చేశారు. ముత్తమ్మ, అమ్మమ్మ, తాతయ్య, నాన్న మరియు అఫాన్ అందరూ ఇప్పుడు జ్ఞాపకాలుగా మిగిలారు. ఆ జ్ఞాపకాల్లోనే వారు నేటికీ జీవిస్తున్నారు.

5. Hindi (हिंदी)

रामपुरम की यादें: एक बीता हुआ समय

जब मैंने सुना कि हम स्कूल की छुट्टियों में रामपुरम जा रहे हैं, तो मैं बहुत रोमांचित हो गया। मैंने अपनी दादी को डराने के लिए अपनी शॉर्ट्स की जेब में एक छोटा चाकू और धूप का चश्मा छुपा लिया। मैंने कल्पना की कि मैं एक लुटेरे की तरह कूद कर उन्हें डराऊँगा।

एर्नाकुलम से रामपुरम के लिए दिन में केवल एक ही बस चलती थी—मुंडक्कयम जाने वाली KMS बस। मेरे पिता उसके गंजे सिर वाले ड्राइवर और लंबे, दुबले कंडक्टर को अच्छी तरह जानते थे। मुझे आगे की सीट पर बैठकर ड्राइवर और बाहर के दृश्यों को देखना बहुत पसंद था। लेकिन ड्राइवर ने मेरी जेब में चाकू और चश्मा देख लिया और मेरी माँ को बता दिया। मेरी योजना चौपट हो गई।

बस एर्नाकुलम साउथ ओवरपास के नीचे से चलती थी। यात्रा में लगभग ढाई घंटे लगते थे। ड्राइवर तेज़ गाड़ी चलाता था और स्टॉप बहुत कम थे। रामपुरम में बस स्टॉप श्रीराम मंदिर के सामने एक बड़े बरगद के पेड़ के पास था। पिताजी अक्सर पास की चाय की दुकान से कुछ खरीदते थे। फिर हम कोंडाड (Kondad) तक लगभग दो किलोमीटर पैदल चलते थे। पिताजी सब्जियों और किराने के सामान से भरा एक बड़ा थैला लेकर चलते थे। उन्होंने अठारह वर्ष की उम्र में ही रेलवे कार्यालय में क्लर्क के रूप में काम करना शुरू कर दिया था। हर महीने, वह अपने वेतन का एक हिस्सा मेरी दादी को देते थे, जो घर का हिसाब-किताब संभालती थीं।

सुबह उठने पर दादी मुझे दाँत साफ करने के लिए पके हुए आम के पत्ते का एक टुकड़ा देती थीं। फिर मैं एक टहनी को चीरकर उससे जीभ साफ करता था। शौच के लिए हम घर के पीछे खुले मैदान में जाते थे। कुएँ से पानी भरकर ले जाना पड़ता था। मुझे यह पसंद नहीं था, इसलिए दादाजी ने एक गड्ढा खोदा, उस पर दो लट्ठे रखे और ताड़ के पत्तों से ढँक कर एक शौचालय बना दिया। वहां बैठे रहने पर मक्खियाँ भिनभिनाती थीं। छत न होने के कारण बारिश होने पर मुझे छाता लेकर बैठना पड़ता था। मैं कोक्कारिणी कावु के पास एक तालाब में नहाता था। कभी-कभी मेरी चाची (सुमाचिथाय) मुझे नहलाने आती थीं। चाची का नहलाना मुझे बहुत पसंद था। वह मेरे लिए चावल की छोटी-छोटी गोलियाँ बनाती थीं। वह महाराजा कॉलेज में केमिस्ट्री से एम.एस.सी. कर रही थीं। वह बहुत बुद्धिमान थीं, नृत्य कर सकती थीं और पुराने मलयालम फिल्मी गाने गाती थीं।

नहाने के बाद, दादी नंदिनी गाय का दूध दुहतीं और मुझे ताज़ा दूध देती थीं। वह मेरे लिए थोड़ा मक्खन भी बचाकर रखती थीं। दादी दक्षिणी मंदिर में श्री दुर्गा की दैनिक पूजा करती थीं। उनका मानना था कि धान के हृदय में अन्नपूर्णा निवास करती हैं। उन्होंने मुझे एक ऐसी महिला की कहानी सुनाई थी जिसे मासिक धर्म के दौरान मंदिर परिसर में प्रवेश करने के कारण श्राप मिला था और दसवें दिन खून की उल्टी करने के बाद उसकी मृत्यु हो गई थी। दादी के पास 'अफ़ान' के बारे में भी कई कहानियाँ थीं, जिस पर देवी की सवारी आती थी। वह कहती थीं कि देवी उसके माध्यम से बोलती थीं और एक बार उन्होंने परिवार को हर दिन एक सोने का सिक्का देने का वादा किया था। लेकिन वे एक बार उसे लेना भूल गए, और उसके बाद उन्हें वह कभी नहीं मिला। हालाँकि, देवी ने उन्हें आश्वासन दिया कि उनका आशीर्वाद हमेशा परिवार के साथ रहेगा।

मेरी दादी का नाम नंगैया था। उन्हें संस्कृत और ज्योतिष का ज्ञान था। दादाजी पास के एक शास्ता मंदिर में पुजारी थे। बारिश के मौसम में, हम एक बड़े बर्तन और तांबे के बर्तन में बारिश का पानी इकट्ठा करते थे। घर के अंदर बैठकर बारिश देखना बहुत सुखद लगता था। मैं ताड़ के पत्तों पर गिरने वाली बारिश की आवाज़, मेंढकों की टर्राहट और पक्षियों की आवाज़ें सुनता रहता था। शुरू में मैं पक्षी की आवाज़ सुनकर डर जाता था, लेकिन चाची ने बताया कि वह सिर्फ एक पक्षी है। जब चाची को मासिक धर्म होता था, तो वह एक चटाई पर अलग बैठती थीं और मुझे उन्हें छूना नहीं चाहिए था। अगर मैं छू लेता, तो वह कहतीं कि मुझे वापस तालाब में जाकर नहाना होगा।

दोपहर के खाने में हम कभी-कभी कांजी (चावल का दलिया) और उबली हुई टैपिओका (कप्पा) खाते थे। खाना खाने के बाद हाथ न धोने पर दादी डाँटती थीं। मेरी परदादी, नंगेली, नब्बे साल से अधिक की थीं। उनके झुर्रीदार स्तन मुझे हैरान करते थे। वह हमेशा अपने रुद्राक्ष की माला फेरते हुए मंत्रों का जाप करती रहती थीं। वह अंठानबे (98) वर्ष की आयु तक जीवित रहीं। वह हमेशा पिताजी से अपनी आँखों की रोशनी और सुनने की शक्ति की शिकायत करती रहती थीं। लेकिन दादी कहती थीं कि वह मंत्र जपते समय भी सब कुछ सुन सकती थीं।

एक बार, मेरी दसवीं कक्षा की छुट्टियों के दौरान, मैं पुश्तैनी घर में रहा। पड़ोस की लेखा और मल्लिका दादा-दादी का साथ देने आती थीं। वे दोनों प्री-डिग्री की पढ़ाई कर रही थीं। शाम को उनके साथ मंदिर जाना मुझे बहुत पसंद था। उम्रदराज कतरी और योहन्नान खेतों के काम में मदद करने आते थे। पिताजी जाते समय उन्हें पैसे देते थे।

बाद में, हमारी पुश्तैनी संपत्ति बिक गई और घर गिरा दिया गया। परदादी, दादी, दादाजी, पिताजी और अफ़ान अब सब चले गए हैं। केवल यादें बची हैं। और उन यादों में, वे आज भी जीवित हैं।

Search This Blog

life journey......................